Υποχρεώσεις επιχειρήσεων για εφαρμογή Συστημάτων Ενεργειακής Διαχείρισης ή για διενέργεια Ενεργειακών Ελέγχων με βάση την ενεργειακή τους κατανάλωσης

Η Υπηρεσία Ενέργειας του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου & Βιομηχανίας (ΥΕΕΒ) ως η Αρμόδια Αρχή για την εφαρμογή του περί της Ενεργειακής Απόδοσης Νόμου, ενημερώνει για τα ακόλουθα:

H νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση (EE) 2023/1791 (η Οδηγία) η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 20/09/2023 και τέθηκε σε εφαρμογή από τις 11/10/2025, έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο με σχετική νομοθεσία [Ν. 92(Ι)/2026] που ψήφισε η Βουλή η οποία δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 21/04/2026. Στο πλαίσιο αυτό, τίθενται νέα κριτήρια για υποχρεώσεις επιχειρήσεων οι οποίες αφορούν στην εφαρμογή Συστημάτων Ενεργειακής Διαχείρισης και διενέργειας Ενεργειακών Ελέγχων. Το κριτήριο πλέον αφορά στην ενεργειακή τους κατανάλωση και όχι το μέγεθος τους. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 11 της Οδηγίας (άρθρο 13 της νομοθεσίας) τίθεται απαίτηση όπως το αργότερο έως τις 11 Οκτωβρίου 2027, οι επιχειρήσεις με μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας υψηλότερη από 85 TJ κατά την προηγούμενη τριετία, για την οποία προσμετρήθηκαν όλοι οι φορείς ενέργειας¹ , να εφαρμόζουν Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης. Οι επιχειρήσεις με μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας υψηλότερη από 10 TJ κατά την προηγούμενη τριετία, για την οποία προσμετρήθηκαν όλοι οι φορείς ενέργειας, οι οποίες δεν εφαρμόζουν Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης διενεργούν πρώτο Ενεργειακό Έλεγχο έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 και οι επόμενοι ενεργειακοί έλεγχοι τουλάχιστο ανά τετραετία. Σε περίπτωση που επιχειρήσεις με μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας υψηλότερη από 10 TJ κατά την προηγούμενη τριετία διενεργούν ήδη ενεργειακούς ελέγχους δυνάμει της σχετικής υποχρέωσης που προκέκυπτε από την προηγούμενη Οδηγία (2012/27/ΕΕ) εξακολουθούν να το πράττουν τουλάχιστο ανά τετραετία εκτός εάν αντ’ αυτού εφαρμόσουν Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης.

Οι πληροφορίες σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας για τις επιχειρήσεις που αναφέρονται πιο πάνω, με βάση το ίδιο άρθρο της Οδηγίας και το αντίστοιχο της νομοθεσίας, πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των εν λόγω άρθρων.

Η Αρμόδια Αρχή βρίσκεται σε διαδικασία ετοιμασίας προκαταρτικού καταλόγου των υπόχρεων επιχειρήσεων. Για το σκοπό αυτό και λαμβάνοντας υπόψη σχετική Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής² , καλούνται όλες οι επιχειρήσεις³ να προβούν σε σχετικό έλεγχο της ενεργειακής τους κατανάλωσης. Όσες επιχειρήσεις εμπίπτουν καλούνται όπως συμπληρώσουν και υποβάλουν άμεσα στην Αρμόδια Αρχή το Ηλεκτρονικό Έντυπο Ετήσιας Ενεργειακής Κατανάλωσης Επιχείρησης. Ο σύνδεσμος για το Ηλεκτρονικό Έντυπο είναι https://forms.office.com/e/B14f0VECQt. Για ευκολία, τα στοιχεία που ζητούνται, παρατείθεται εδώ το Ηλεκτρονικό Έντυπο σε μορφή pdf. Για πρόσθετες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με την Υπηρεσία Ενέργειας (τηλέφωνο επικοινωνίας 22409337, ηλεκτρονική διεύθυνση ithoma@meci.gov.cy). 

 ΟΔΗΓΟΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ σε Τερατζάουλ [TJ]

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

Το εργαλείο απευθύνεται σε όλες τις επιχειρήσεις και αποτελεί υποβοηθητικό όργανο για τον υπολογισμό της μέσης ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας [τελική χρήση] μίας επιχείρησης για την τριετία 2022-2024 σε Τέρατζαουλ [TJ]. Σκοπός είναι να διερευνήσει μία επιχείρηση κατά πόσο η μέση κατανάλωση ενέργειας της για την τριετία ικανοποιεί το κριτήριο είτε για εφαρμογή Συστήματος Ενεργειακής Διαχείρισης (π.χ. CYS EN ISO 50001:2018) είτε της διενέργειας Ενεργειακού Ελέγχου για σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 11 της οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Στον υπολογισμό της μέσης κατανάλωσης ενέργειας της τριετίας πρέπει να συμπεριλαμβάνεται και η ενεργειακή κατανάλωση [όπου υπάρχουν] και των «Συνδεδεμένων Επιχειρήσεων» με συμμετοχή της «Μητρικής» εταιρίας στο μετοχικό τους κεφάλαιο σε ποσοστό άνω του 50 %.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

>85 TJ

Εάν η Επιχείρηση έχει μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας στην Τελική Χρήση (έτη 2022-2024), για την οποία προσμετρήθηκαν όλοι οι φορείς ενέργειας, πάνω από 85 TJ υποχρεούται να εφαρμόσει και να διατηρεί Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης το αργότερο έως τις 11 Οκτωβρίου 2027.

>10TJ και < ή =85 TJ

Εάν η Επιχείρηση έχει μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας στην Τελική Χρήση (Έτη 2022-2024) για την οποία προσμετρήθηκαν όλοι οι φορείς ενέργειας πάνω από 10 TJ και μικρότερη ή ίση με 85 TJ, για την οποία προσμετρήθηκαν όλοι οι φορείς ενέργειας, και δεν εφαρμόζει Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης, υποχρεούται να διενεργήσει πρώτο Ενεργειακό Έλεγχο έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 και οι επόμενοι ενεργειακοί έλεγχοι τουλάχιστο ανά τετραετία.

Σε περίπτωση που η επιχείρηση με μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας υψηλότερη από 10 TJ και μικρότερη ή ίση με 85 TJ κατά την προηγούμενη τριετία, διενεργεί ήδη ενεργειακούς ελέγχους δυνάμει της σχετικής υποχρέωσης που προκύπτει από την προηγούμενη Οδηγία (2012/27/ΕΕ), εξακολουθεί να το πράττει, τουλάχιστο ανά τετραετία, εκτός εάν αντ’ αυτού εφαρμόσει και διατηρεί Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης.

< ή =10TJ

Η επιχείρηση με μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας ίση ή μικρότερη από 10 TJ κατά την τριετία 2022-2024 εξαιρείται από την υποχρέωση να διενεργήσει Ενεργειακό Έλεγχο ή να εφαρμόσει Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης.

ΈΝΤΥΠΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Εάν η επιχείρηση έχει μέση ετήσια κατανάλωση ενέργειας πάνω από 10 TJ κατά την προηγουμένη τριετία, να συμπληρωθεί και να υποβληθεί ηλεκτρονικά το "ΕΝΤΥΠΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ" στον πιο πάνω σύνδεσμο. 

ΠΕΔΙΑ ΠΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΦΥΛΛΟ (tab)

Σε ΟΛΑ τα tabs, και όπου αυτό εφαρμόζεται, συμπληρώνονται τα κελία με πράσινο χρώμα. Στο tab «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ» εισάγονται οι ετήσιες καταναλώσεις (στήλη Ε) της «Μητρικής» επιχείρησης ανά Φορέα Ενέργειας. Για τον υπολογισμό της μέσης τριετούς ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας για κάθε Συνδεδεμένη Επιχείρηση να χρησιμοποιηθούν τα tabs για τις συνδεδεμένες επιχειρήσεις «ΣΥΝ.αρ.1» - «ΣΥΝ.αρ.5». Το σύνολο της μέσης ετήσιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας [τελική χρήση] για κάθε Συνδεδεμένη Επιχείρηση για την τριετία 2022-2024 που υπολογίζεται, μεταφέρεται αυτόματα σε σχετικό πίνακα στο tab «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ».

Σε περίπτωση που ΔΕΝ υπάρχουν Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις ΔΕΝ γίνεται χρήση των σχετικών tabs και ως εκ τούτου ο σχετικός πίνακας στο tab «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ» θα μένει κενός.

Με τον ίδιο τρόπο, εάν και όπου υπάρχουν Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις, συμπληρώνονται τα κελιά (cells) με πράσινο χρώμα και στα tabs «ΣΥΝ.αρ.1» - «ΣΥΝ.αρ.5». Η μετατροπή σε Τέρατζαουλ γίνεται και καταγράφεται (στήλη F) αυτόματα με βάση τους Δείκτες Μετατροπής που σημειώνονται στο tab «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ».

Φορέας Ενέργειας

Ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο : Αφορά στο σύνολο των καταναλώσεων που καταγράφονται στους λογαριασμούς ΟΛΩΝ των μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος που είναι εγκατεστημένοι σε χώρους/υποστατικά κτλ. που δραστηριοποιείται η επιχείρηση ανεξαρτήτως παροχέα και ανεξάρτητα εάν ο χώρος/υποστατικό ενοικιάζεται ή είναι ιδιόκτητος. Νοείται ότι οι εν λόγω μετρητές είναι εγκατεστημένοι στις περιοχές που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Πετρέλαιο Κίνησης : Πετρέλαιο κίνησης σε οχήματα που εξυπηρετούν την επιχείρηση συμπεριλαμβανομένων λεωφορείων, φορτηγών, γεωργικών, περονοφόρων ανυψωτικών μηχανήματων (Forklifts), κινητών κλιμακοστασίων σε αεροδρόμια ή οχήματα που εξυπηρετούν διευθυντικά στελέχη κτλ.

Πετρέλαιο Θέρμανσης : Πετρέλαιο Θέρμανσης πχ σε λέβητες είτε για θέρμανση χώρου είτε για βιομηχανικές διεργασίες είτε σε γεννήτριες ηλεκτρικού ρεύματος κτλ.

Βενζίνη Κίνησης : Βενζίνη Κίνησης σε οχήματα που εξυπηρετούν την επιχείρηση συμπεριλαμβανομένων οχημάτων που εξυπηρετούν διευθυντικά στελέχη κτλ.

Υγραέριο (LPG) : Υγραέριο (LPG) πχ σε λέβητες είτε για θέρμανση χώρου είτε για βιομηχανικές διεργασίες είτε σε οχήματα κτλ.

Ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά πάνελ : Ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά πάνελ και καταναλώνεται από την επιχείρηση.

Άλλου είδους καύσιμο/ενέργεια : Σε περίπτωση που σε κάποια από τις επιχειρήσεις (Μητρική ή Συνδεδεμένη) καταναλώνεται άλλου είδους καύσιμο/ενέργεια πέραν των υφισταμένων, να σημειώνεται το όνομα του, η μονάδα μέτρησης, η Ετήσια Ποσότητα Κατανάλωσης και να καταγράφεται ο δείκτης μετατροπής του σε Τερατζάουλ [TJ].

 1 Φορείς Ενέργειας στην προκείμενη περίπτωση αφορούν την Ηλεκτρική Ενέργεια από το δίκτυο, το Πετρέλαιο Κίνησης, το Πετρέλαιο Θέρμανσης, τη Βενζίνη Κίνηση, το Υγραέριο (LPG), Άλλου είδους καύσιμο, την Ηλεκτρική Ενέργεια από φωτοβολταϊκά πάνελ ή άλλου είδους ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.

2 Σύσταση 2024/2002 της 24ης Ιουλίου 2024 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την ερμηνεία του άρθρου 11 της οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης και τους ενεργειακούς ελέγχους

3 Σημειώνεται ότι για τις μη ανεξάρτητες επιχειρήσεις, η συνολική ετήσια τελική κατανάλωση ενέργειας να υπολογιστεί με τον ίδιο τρόπο όπως υπολογίζονται τα αριθμητικά στοιχεία για τους εργαζομένους, τον ετήσιο κύκλο εργασιών ή τους ετήσιους ισολογισμούς, σύμφωνα με τον «οδηγό χρήσης του ορισμού των ΜΜΕ», λαμβάνοντας υπόψη μόνο συνδεδεμένες επιχειρήσεις με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο σε ποσοστό άνω του 50 % και όχι συνεργαζόμενες.