Εθνική πολιτική εξοικονόμησης ενέργειας

Η εθνική πολιτική για την εξοικονόμηση ενέργειας και την αποδοτική χρήση ενέργειας απορρέει από την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή πολιτική και κυρίως μέσα από την Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791 για την Ενεργειακή Απόδοση. Επιπλέον, μέσα από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τη Διακυβέρνηση της Ένωσης για την ενέργεια και το κλίμα για το 2030, καθορίζεται σημαντικός ρόλος για την ενεργειακή απόδοση για την επίτευξη των Ευρωπαϊκών στόχων για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030, αφού τίθεται υποχρέωση για εφαρμογή της αρχής για ενεργειακή απόδοση κατά προτεραιότητα.

Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση αποτελεί το πλαίσιο μέσα από το οποίο καθορίστηκαν οι εθνικοί ενδεικτικοί και υποχρεωτικοί στόχοι για την ενεργειακή απόδοση για το 2030. Τα μέτρα και τις πολιτικές που θα λάβει το κράτος για να επιτύχει τους στόχους που τίθενται για την περίοδο 2021-2030, έχουν καθοριστεί στο αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Η πρόοδος των μέτρων και πολιτικών παρακολουθείται μέσα από εκθέσεις προόδου που υποβάλλονται ανά διετία στην Ε. Επιτροπή.

Τα εθνικά μέτρα είναι μεταξύ άλλων το καθεστώς Επιβολής Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης σε διανομείς ενέργειας (ηλεκτρισμού και πετρελαϊκών προϊόντων), οι φόροι κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης, η φορολόγηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του τέλους ΑΠΕ και ΕΞΕ, τα οικονομικά κίνητρα για μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης σε κατοικίες και επιχειρήσεις, οι δράσεις για πληροφόρηση του κοινού και η καλύτερη πληροφόρηση των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, τα μέτρα στα κτήρια του δημόσιου και ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, η αντικατάσταση λαμπτήρων οδικού φωτισμού με ενεργειακά αποδοτικότερους, οικονομικά κίνητρα στις επιχειρήσεις για ενθάρρυνση της μείωσης εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας στο κτηριακό απόθεμα της χώρας, μέτρα καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας, υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων του δημόσιου και ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, κοκ. Ειδικά για την περίοδο 2021-2030, σειρά μέτρων προγραμματίζεται και στον τομέα των μεταφορών από το Αρμόδιο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

Επιπλέον η Οδηγία, θέτει υποχρεώσεις για την υλοποίηση σειράς ρυθμιστικών μέτρων ενεργειακής απόδοσης που καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα της ενέργειας, από την παραγωγή μέχρι την τελική της χρήση. Αφορούν, μεταξύ άλλων υποχρεώσεις για αξιολόγηση της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση πριν τη λήψη αποφάσεων οποιοιδήποτε για τα μεγάλα έργα, υποχρέωση στις επιχειρήσεις να διαθέτουν σύστημα ενεργειακής διαχείρισης ή να διενεργούν ενεργειακούς ελέγχους με βάση την ενεργειακή τους κατανάλωση, παρακολούθηση της ενεργειακής απόδοσης των κέντρων δεδομένων, προώθηση των ενεργειακών υπηρεσίων και η αξιολόγηση τέτοιων υπηρεσίων για ανακαινίσεις σε μεγάλα κτήρια στον δημόσιο τομέα, νέες υποχρεώσεις ενεργειακής απόδοσης για αγορές από τον δημόσιο τομέα καθώς και νέες υποχρεώσεις για μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων στον τομέα αυτό. Άλλα ρυθμιστικά μέτρα αφορούν τη υποχρέωση για δημιουργία πρόσθετων μηχανισμών για αύξηση της χρηματοδότησης για έργα ενεργειακής απόδοσης, την ενίσχυση των προσόντων και ικανοτήτων των επαγγελματιών στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, τη θέσπιση μηχανισμών ενδυνάμωσης και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών σε θέματα ενεργειακής απόδοσης και ιδίως των ευπαθών ομάδων, τη υποχρέωση διενέργεια ανάλυσης κόστους-οφέλους σε συγκεκριμένες θερμικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, καθώς και μεγάλα κέντρα δεδομένων που σχεδιάζονται ή ανακαινίζονται ουσιαστικά για να εξασφαλίζεται η αποδοτική χρήση θερμότητας και η αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας καθώς και υποχρέωση για κατάρτιση τοπικών σχεδίων θέρμανσης και ψύξης σε δήμους άνω των 45,000 κατοίκων.