Εθνικοί στόχοι για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικοί στόχοι για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι ανανεώσιμες μη ορυκτές πηγές, όπως η αιολική, ηλιακή (ηλιακή θερμική και ηλιακή φωτοβολταϊκή), γεωθερμική ενέργεια, ωσμωτική ενέργεια, ενέργεια του περιβάλλοντος, παλιρροϊκή, κυματική και λοιπές μορφές ενέργειας των ωκεανών, υδροηλεκτρική, ενέργεια από βιομάζα, ενέργεια από τα εκλυόμενα στους χώρους υγειονομικής ταφής αέρια και ενέργεια από τα αέρια που παράγονται σε σταθμούς επεξεργασίας λυμάτων και από τα βιοαέρια.

Βασικός στόχος είναι η αύξηση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) με τον πλέον αποδοτικό τρόπο και η επίτευξη των εθνικών στόχων για την Ενέργεια και το Κλίμα. Στο πλαίσιο της επίτευξης των πιο πάνω, εφαρμόζονται διάφορα μέτρα και πολιτικές μεταξύ των οποίων η λειτουργία καθεστώτων στήριξης για εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ, η διεξαγωγή προγραμμάτων ενημέρωσης, η έγκριση φορέων κατάρτισης και εξεταστικών οργανισμών για την πιστοποίηση εγκαταστατών συστημάτων ΑΠΕ, η επιβολή υποχρεώσεων για χρήση ελάχιστων ποσοστών ΑΠΕ στα νέα κτίρια και στα κτίρια που ανακαινίζονται, η λήψη μέτρων για απλοποίηση και επίσπευση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ΑΠΕ, η επιβολή υποχρεώσεων για ανάμιξη των συμβατικών καυσίμων των μεταφορών με βιοκαύσιμα και η διεξαγωγή μελετών για την περεταίρω διείσδυση των ΑΠΕ.

Στόχοι της Κύπρου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Η Κυπριακή Δημοκρατία στα πλαίσια της

• «Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές» και
• της αναθεωρημένης  «Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Οκτωβρίου 2023, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και της οδηγίας 98/70/ΕΚ όσον αφορά την προώθηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, και την κατάργηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου»

έχει τους ακόλουθους στόχους :

Στόχοι αναφορικά με το συνολικό μερίδιο ΑΠΕ

• Αύξηση του ποσοστού των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας τουλάχιστον στο 33% μέχρι το 2030. Το εν λόγω ποσοστό αποτελεί την εθνική συνεισφορά για την επίτευξη του συλλογικού υποχρεωτικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μερίδιο ΑΠΕ τουλάχιστον 42,5% στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας της Ε.Ε το 2030.  
• Συνεισφορά στον ενδεικτικό στόχο για επιπλέον αύξηση 2,5% του ποσοστού ΑΠΕ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, για επίτευξη συνολικού μεριδίου ΑΠΕ 45% σε επίπεδο ΕΕ το 2030.

• Διατήρηση ελάχιστου μεριδίου 13% ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας της Δημοκρατίας από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά. 

ΑΠΕ στο τομέα της Θέρμανσης και Ψύξης

• Υποχρεωτικός στόχος για ετήσια αύξηση τουλάχιστον 0,8% την περίοδο 2021 με 2025 και 1,1% την περίοδο 2026 με 2030, του ποσοστού ΑΠΕ στον τομέα της θέρμανσης-ψύξης.

ΑΠΕ στα κτίρια

• Συνεισφορά στον ενδεικτικό στόχο της ΕΕ για χρήση ενέργειας από ΑΠΕ στα κτίρια τουλάχιστον 49% το 2030.

Ως εθνική συνεισφορά στον ευρωπαϊκό στόχος για ΑΠΕ στα κτίρια, τέθηκε ενδεικτικός στόχος για μερίδιο ενέργειας από ΑΠΕ στον τομέα των κτιρίων στην Κύπρο γύρω στο 48% το 2030.

ΑΠΕ στην βιομηχανία

• Ενδεικτικός στόχος για ετήσια αύξηση του ποσοστού χρήσης ΑΠΕ στην βιομηχανία κατά 1,6%, την περίοδο 2021 με 2030. 

• Υποχρεωτικός στόχος για χρήση ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης (όπως ανανεώσιμο /πράσινο υδρογόνο) στο 42% του υδρογόνου που θα χρησιμοποιείται για τελικούς ενεργειακούς και μη ενεργειακούς σκοπούς στη βιομηχανία έως το 2030 και 60% έως το 2035.

ΑΠΕ στις μεταφορές

Επιβολή υποχρέωσης στους προμηθευτές καυσίμων των μεταφορών, για διασφάλιση ότι η ποσότητα ανανεώσιμων καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που παρέχεται στον τομέα των μεταφορών οδηγεί: 

• σε μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας των μεταφορών τουλάχιστον  29% το 2030   ή
• σε μείωση της έντασης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 14,5% έως το 2030, σε σύγκριση με τη βάση αναφοράς που είναι 94g CO2/MJ.

Καθώς στην Κύπρο δεν παράγονται πρώτες ύλες για παραγωγή βιοκαυσίμων από καλλιέργειες τροφίμων ή ζωοτροφών, δύναται να μειωθεί ο στόχος για το μερίδιο ΑΠΕ στις μεταφορές στο 22,5% το 2030 ή ο στόχος για μείωση της έντασης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στις μεταφορές στο 11,5% το 2030.

Στόχοι για χρήση προηγμένων βιοκαυσίμων και ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης στις μεταφορές

• Υποχρεωτικός στόχος για το συνδυασμένο μερίδιο των προηγμένων βιοκαυσίμων, του βιοαερίου και των ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης (π.χ. πράσινο υδρογόνο) στην ενέργεια που παρέχεται στον τομέα των μεταφορών, να είναι τουλάχιστον 1% το 2025 και 5,5% το 2030, από το οποίο τουλάχιστον το 1% να είναι από ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης το 2030.

• Ενδεικτικός στόχος για ποσοστό ανανεώσιμων καυσίμων μη βιολογικής προέλευσης 1,2% στη συνολική ποσότητα ενέργεια που παρέχεται στην ναυτιλία το 2030.

Καινοτόμες τεχνολογίες ΑΠΕ

• Ενδεικτικός στόχος, τουλάχιστον το 5% της νέας εγκατεστημένης δυναμικότητας ΑΠΕ να είναι από καινοτόμες τεχνολογίες ΑΠΕ μέχρι το 2030.

ΑΠΕ στην τηλεθέρμανση και τηλεψύξη

• Ενδεικτικός στόχος για ετήσια αύξηση του μεριδίου ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και από απορριπτόμενη θερμότητα και ψύξη στη τηλεθέρμανση και τηλεψύξη κατά 2,2% την περίοδο 2021 με 2030.

Καθώς δεν υπάρχουν συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης στην Κύπρο ο πιο πάνω στόχος δεν εφαρμόζεται.

Τα μέτρα και οι πολιτικές που υλοποιούνται ή προγραμματίζονται, για την επίτευξη των πιο πάνω στόχων, όπως και η εκτιμώμενη πορεία επίτευξης τους, καθορίζονται  στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Η πρόοδος επίτευξης των στόχων παρακολουθείται μέσα από εκθέσεις που υποβάλλονται ανά διετία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.